Sprawy Cywilne

Opłaty sądowe w sprawach cywilnych

2 marca 2006 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 z późn.zm.), która określa:

  • zasady i tryb pobierania kosztów sądowych w sprawach cywilnych oraz zasady ich zwrotu,
  • wysokość opłat sądowych w sprawach cywilnych,
  • zasady zwalniania od kosztów sądowych oraz umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminu zapłaty należności sądowych.

Sposób uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych oraz wzory znaków opłaty sądowej określa Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych.

Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki. Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, chyba że ustawa stanowi inaczej. 

W zależności od rodzaju sprawy opłata może być stała, stosunkowa lub podstawowa. Od pisma wniesionego w sprawie o prawa majątkowe, w której wartości przedmiotu sprawy nie da się ustalić w chwili jej wszczęcia, przewodniczący określa opłatę tymczasową. Ustawa określa również wysokość opłaty kancelaryjnej, którą pobiera się od wniosków o wydanie na podstawie akt poświadczonego odpisu, wypisu lub wyciągu, odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem prawomocności, odpisu orzeczenia ze stwierdzeniem wykonalności, zaświadczenia oraz kopii dokumentu. 

Informacji o wysokości stałych, podstawowych i kancelaryjnych opłat udziela Biuro Obsługi Interesantów Sądu Rejonowego w Tychach. 

Od 1 lipca 2018 r. znaki opłaty sądowej funkcjonują wyłącznie w formie elektronicznej. E-znaki są generowane w systemie e-Płatności. Mogą być samodzielnie drukowane lub przedstawiane do skasowania w sądzie na ekranie urządzeń mobilnych.

E-znaki są możliwe do nabycia:

  • na stronie systemu e-Płatności (portal e-Płatności), pod adresem https://oplaty.ms.gov.pl;
  • w kasach sądowych (wydruk na etykietach samoprzylepnych).

Portal e-Płatności (https://oplaty.ms.gov.pl), niezależnie od możliwości nabycia elektronicznych znaków opłaty sądowej, umożliwia bezpośrednie uiszczanie opłat sądowych z wykorzystaniem natychmiastowych przelewów internetowych (pay-by-link) oraz kart kredytowych.

Jako obowiązujące i dopuszczalne formy wniesienia opłat sądowych w dalszym ciągu pozostają również uiszczenia w formie:

  • bezgotówkowej – tradycyjny przelew na rachunek dochodów sądu;
  • wpłaty gotówkowej bezpośrednio w kasie sądu.
 
 

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Zgodnie z ustawą zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu  w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. 

Złożenie wniosku jest wolne od opłaty sądowej i może obejmować część lub całość kosztów sądowych.

Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej.

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów, które w miarę możliwości powinny być potwierdzone odpowiednimi dokumentami (np. odcinkiem renty, zaświadczeniem o zarobkach, wypełnionym drukiem PIT itp).  Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru, którego druk można pobrać w Biurze Obsługi Interesantów lub tutaj

W formularzu powyższego oświadczenia powinny być wypełnione wszystkie rubryki, a w przypadku gdy wnioskodawcy nie dotyczy treść danego pola, należy nanieść stosowną wzmiankę lub przekreślić rubrykę. Ponadto przed uzupełnieniem powyższego oświadczenia należy koniecznie zapoznać się z pouczeniem na początku formularza. Wniosek jak i formularz urzędowy muszą być własnoręcznie podpisane przez wnioskodawcę. 

Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym może nastąpić wyłącznie przed złożeniem wniosku o wpis do księgi wieczystej.

Jeżeli wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej ma być zamieszczony w akcie notarialnym, zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie przed zawarciem tego aktu notarialnego.
Wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej powinien być złożony w terminie 3 miesięcy od doręczenia postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych, pod rygorem upadku zwolnienia.

Wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym składa się do wydziału cywilnego.

  

Ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawach cywilnych

Pomoc prawną z urzędu  w sprawach cywilnych reguluje ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Również osoba fizyczna niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Sąd uwzględni taki wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Złożenie wniosku jest wolne od opłaty sądowej.

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym, kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za uzasadniony.

Do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego należy dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, które w miarę możliwości powinny być potwierdzone odpowiednimi dokumentami (np. odcinkiem renty, zaświadczeniem o zarobkach, wypełnionym drukiem PIT itp). Jeżeli wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego składany jest łącznie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, osoba fizyczna dołącza tylko jedno oświadczenie. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru, którego druk można pobrać w Biurze Obsługi Interesantów lub tutaj

W formularzu powyższego oświadczenia powinny być wypełnione wszystkie rubryki, a w przypadku gdy wnioskodawcy nie dotyczy treść danego pola, należy nanieść stosowną wzmiankę lub przekreślić rubrykę. Ponadto przed uzupełnieniem powyższego oświadczenia należy koniecznie zapoznać się z pouczeniem na początku formularza. Wniosek jak i formularz urzędowy muszą być własnoręcznie podpisane przez wnioskodawcę.

 

Podstawowych informacji w powyższym zakresie udziela również Biuro Obsługi Interesantów Sądu Rejonowego w Tychach.

Aktualne brzmienie wymienionych aktów prawnych znaleźć można na stronach internetowych Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej w systemie ISAP oraz Ministerstwa Sprawiedliwości.

Rejestr zmian dla: Sprawy Cywilne